5 vragen aan… Stephan Werkman, Tesla Motors

Stephan Werkman is Finance Director EMEA van Tesla Motors. Een interessante rol binnen een dynamische markt bij een innovatief merk. We gaan dan ook graag met Stephan in gesprek. Dit keer worden de vragen gesteld naar aanleiding van een trendonderzoek van McKinsey, genaamd ‘Disruptive trends that will transform the auto industry’*.

1) Je bent financieel directeur van Tesla voor EMEA. Kun je iets vertellen over jouw verantwoordelijkheden en werkzaamheden?

“Ik ben verantwoordelijk voor de financiële processen van alle Tesla-entiteiten binnen EMEA. Deze processen worden vanuit ons Europese hoofdkantoor in Amsterdam uitgevoerd. Ik beschik over een bevlogen team van ongeveer 50 collega’s, zowel vaste medewerkers als tijdelijke krachten en stagiaires. Tezamen met onze Amerikaanse en APAC collega’s zijn we continu bezig met het verbeteren van onze financiële processen zodat we de groei aan transacties en Tesla-ondernemingen optimaal kunnen blijven managen.”

2) Ons mobiliteitsgedrag is aan het veranderen. De onderzoekers stellen dat in 2030 wereldwijd mogelijk één op de tien (in 2050 zelfs mogelijk één op de drie) auto’s een ‘shared car’ is. Welke financiële gevolgen hiervan voorzie jij en hoe wordt hier binnen de markt al op ingespeeld?

“De markt kent al vele spelers in car sharing. De langst bestaande deelauto is de traditionele taxi, inmiddels inclusief Uber, en natuurlijk zijn er de autoverhuurbedrijven. Daarnaast heb je de deelauto via een organisatie, zoals bijvoorbeeld Greenwheels en Car2Go, en de particuliere deelauto (peer-2peer car sharing), zoals bijvoorbeeld SnappCar en MyWheels. In de nabije toekomst zullen daar meer vormen van deelauto’s bijkomen. Ongeacht het deelmodel zullen de hoeveelheid financiële transacties en (abonnements-)modellen snel verveelvoudigen, hetgeen alleen door optimale automatisering en robotica kan worden verwerkt. Daarnaast zullen bijbehorende parkeer-, financierings- en verzekeringsmodellen verder ontwikkeld moeten worden om de ‘nieuwe deelauto’s’ tot een succes te maken. Kortom, het succes en de groei van de deelauto moeten samengaan met continue financiële automatisering, omdat de financiële modellen steeds individueler en complexer zullen worden. We zien een interessant en uitdagend tijdperk tegemoet.”

3) De onderzoekers verwachten bovendien dat in 2030 wereldwijd 10 tot 50% van de nieuw verkochte auto’s elektrisch is. Dit percentage zal het hoogst zijn binnen moderne en goed ontwikkelde steden met een stabiele infrastructuur waar bovendien strenge emissie-eisen en nieuwe aantrekkelijke (financiële) stimuleringsregelingen gelden. Aan welke regelingen moeten we hierbij denken volgens jou?

“De voordelen van zero-emissie auto’s zullen er op korte termijn voor zorgen dat de financiële stimuleringsregelingen niet meer nodig zijn om de elektrische auto succesvol te maken. De transitiesnelheid richting zero-emissie auto’s is simpelweg afhankelijk van de beschikbaarheid van elektrische auto’s. Voor de huidige autoproducenten betekent deze transitie dat ze afscheid moeten nemen van de productie van de verbrandingsmotor. Dit zal samengaan met een groot verlies van directe banen. Alleen al in Duitsland zullen 65.000 banen verdwijnen, aldus schattingen van IG, de vakbond van metaalwerkers. Naar mijn bescheiden mening staat of valt deze transitie met het succes van de politiek om nieuwe banen te creëren voor de wegvallende werkgelegenheid. Hier moet geld, tijd en energie in gestoken worden, anders komen de verwachtingen van de onderzoekers niet uit.”

4) Zodra de technologische en regelgevende kwesties zijn opgelost, verwachten de onderzoekers dat 15 procent van de nieuwe auto’s in 2030 volledig zelfrijdend is. Wat betekent dit in financiële zin, beredeneerd vanuit jouw rol als finance business partner?

“Ik denk dat de volledig zelfrijdende auto eerst vooral ingezet zal worden als deelauto, al dan niet als onderdeel van het taxivervoer en/of openbaar vervoer. De veranderingen zullen dus voor een groot deel gelijk zijn aan de financiële gevolgen zoals hiervoor beschreven. Daarnaast voorzie ik dat de opbouw van de kosten van een volledig zelfrijdende auto anders wordt. Een zelfrijdende auto zou veel minder schades moeten hebben waardoor de verzekeringskosten aanzienlijk omlaag kunnen. Daarnaast zullen zelfrijdende auto’s niet of nauwelijks gebruikmaken van parkeerplaatsen, ze blijven on the move. Dit scheelt enorm in de parkeerkosten en zal bovendien het straatbeeld in steden behoorlijk veranderen. Als finance business partner moet je kunnen meedenken over de financiële gevolgen van de genoemde veranderingen. En dat niet alleen, je moet deze gevolgen ook tijdig in kaart brengen zodat de onderneming tijdig en doeltreffend kan reageren op de veranderingen. Een belangrijke en mooie taak.”

5) Welk huidig of toekomstig vraagstuk (op het vlak van finance, compliance, risk of audit) binnen de markt zou jij voor willen leggen aan een consultant van BrightStone Group en waarom?

“Als Finance Director EMEA heb ik te maken met de vele regelgevingen op het gebied van finance, compliance, risk en audit. Regels die de business belemmeringen en inefficiënties kunnen opleveren. Ik ben van mening dat een Amerikaans of Chinees bedrijf veel sneller kan groeien dan bijvoorbeeld een bedrijf in Nederland. Mijn vraag aan een consultant van BrightStone Group is daarom als volgt:
Hoe zou een Nederlandse start-up onderneming zijn organisatie moeten inrichten zodat de verschillen van de vele regelgevingen in EMEA niet kunnen leiden tot een competitieve achterstand ten opzichte van soortgelijke ondernemingen in bijvoorbeeld Amerika en China?”

* McKinsey, Paul Gao, Hans-Werner Kaas, Detlev Mohr and Dominik Wee, Januari 2016
http://www.mckinsey.com/industries/high-tech/our-insights/disruptive-trends-that-will-transformthe-auto-industry